Jarduera ekonomikoa antolatzeko modu bat da, pertsonak, komunitatea eta ongizate kolektiboa erdigunean jartzen dituena, etekin ekonomikoa soilik lehenetsi beharrean. Esparru honetan garatzen diren ekimenek eragin soziala, ingurumenekoa eta komunitarioa sortzea dute helburu, lankidetza, demokrazia, ekitatea eta jasangarritasuna bezalako balioetan oinarrituta.

• Pertsonen lehentasuna kapitalaren gainetik: erabakiak ez dira soilik etekin ekonomikoaren arabera hartzen.
• Kudeaketa demokratiko eta parte-hartzailea: langileek edo bazkideek erabakietan parte hartzen dute.
• Ingurunearekiko konpromisoa: tokiko garapena, enplegu duina eta ingurumenaren zaintza lehenesten dira.
• Aberastasunaren banaketa bidezkoagoa: desberdintasunak murriztu eta irabaziak proiektuan edo komunitatean berrinbertitzen saiatzen da.
• Lehiaren aurrean lankidetza: sare-lana eta elkarrekiko laguntza sustatzen dira.

• Kooperatibak
• Jarduera ekonomikoa duten elkarte eta fundazioak
• Gizarteratze-enpresak
• Enplegu-zentro bereziak
• Kontsumo arduratsuko sareak
• Finantza etikoak
• Komunitate-proiektuak eta autogestionatuak

Presentzia esanguratsua du, tokiko garapenarekin, lan baldintza duinekin eta komunitateari balioa sortzearekin konprometitutako ekimen ugariren bidez. ESEaren baitan kokatzen diren enpresa eta proiektuek bestelako ekonomia eredu bat sustatzen dute, pertsonak, lurraldea eta jasangarritasuna erdigunean jarriz.

Udalerrian, besteak beste, honako esparru hauetan garatzen dira ESEko ekimenak:

• Elikadura burujabetza eta 1. sektorea (ekoizpena, eraldaketa eta merkaturatzea).
• Laneratze eta inklusio proiektuak, enplegua gizarteratzeko tresna gisa ulertuta.
• Zaintza, hezkuntza eta komunitate zerbitzuak.
• Energia, jasangarritasuna eta trantsizio ekosoziala.
• Kultura, aisialdia eta herrigintza.

Proiektu horietako asko kooperatiba, lan-sozietate, elkarte edo gizarte-ekimeneko enpresa moduan antolatuta daude, eta Hernani Burujabe estrategiarekin lerrokatuta jarduten dute.

Sareak eta elkarlan espazioak

Ekonomia sozial eraldatzailea ez da proiektu isolatuen batura, baizik eta sareetan oinarritutako ekosistema bat. Testuinguru horretan, Hernanin eta eskualdean honako sare eta elkarlan espazioak nabarmentzen dira:

• Beterri Saretuz: Beterri Buruntza eskualdeko ESEko eragileak elkartzen dituen sarea, elkarlana, ikusgarritasuna eta proiektu partekatuak sustatzeko.
• Hernani Burujabe: Burujabetzen ikuspegitik (elikadura, energia, lana, etxebizitza…) tokiko eragile ekonomiko, sozial eta instituzionalak artikulatzen dituen herri estrategia.
• Iturola: Ekonomia sozial eta eraldatzailean oinarritutako jarduera ekonomikoa garatzen duten hainbat enpresek osatutako lan-gunea. Bertan, ekintzailetza sozialeko proiektuei eta enpresa txikiei laguntza, elkarlana eta akonpainamendua eskaintzen zaie, tokiko sarea zabaltzeko helburuarekin.
• Tokiko eta eskualdeko sare kooperatiboak, bereziki elikaduraren, zaintzaren eta laneratzearen arloetan.